﻿{"id":50,"date":"2010-10-13T15:37:39","date_gmt":"2010-10-13T15:37:39","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/rhv\/?page_id=50"},"modified":"2024-03-28T20:54:48","modified_gmt":"2024-03-28T20:54:48","slug":"hin-feiga-skepna","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/%c3%bey%c3%b0andinn\/hin-feiga-skepna\/","title":{"rendered":"Hin feiga skepna"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/files\/2024\/03\/Screen-Shot-2024-03-28-at-20.44.01.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-1476\" src=\"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/files\/2024\/03\/Screen-Shot-2024-03-28-at-20.44.01-168x300.png\" alt=\"\" width=\"168\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/files\/2024\/03\/Screen-Shot-2024-03-28-at-20.44.01-168x300.png 168w, https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/files\/2024\/03\/Screen-Shot-2024-03-28-at-20.44.01.png 194w\" sizes=\"auto, (max-width: 168px) 100vw, 168px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h1>Listin \u00ed \u00fe\u00e1gu lostans<\/h1>\n<h4 class=\"underheadln\">HIN FEIGA SKEPNA<\/h4>\n<div class=\"article-text\">\n<div class=\"fptext\">Eftir Philip Roth. R\u00fanar Helgi Vignisson \u00fe\u00fdddi. Bjartur 2003, 143. bls.<\/div>\n<div class=\"article\">\n<p>EINS og kemur fram \u00ed eftirm\u00e1la R\u00fanars Helga Vignissonar a\u00f0 vanda\u00f0ri \u00fe\u00fd\u00f0ingu hans \u00e1 Hinni feigu skepnu eftir bandar\u00edska rith\u00f6fundinn Philip Roth, er Roth \"einn mesti helgimyndabrj\u00f3tur \u00ed bandar\u00edskum b\u00f3kmenntum fyrr og s\u00ed\u00f0ar [...] enda er hvatal\u00edfi\u00f0 eitt helsta vi\u00f0fangsefni hans\". Fr\u00e6g\u00f0 hans byggir ekki s\u00edst \u00e1 gl\u00f6ggskyggnum ranns\u00f3knum hans \u00e1 \u00feeirri hr\u00e6sni er \u00ferifist hefur \u00ed bandar\u00edsku samf\u00e9lagi \u00ed gegnum t\u00ed\u00f0ina var\u00f0andi si\u00f0fer\u00f0isleg gildi. \u00dea\u00f0 kemur \u00fev\u00ed ekki \u00e1 \u00f3vart \u00feegar Roth \u00ed Hinni feigu skepnu v\u00edsar til verka Nathaniels Hawthornes er einnig kruf\u00f0i si\u00f0fer\u00f0isvitund landa sinna me\u00f0 afar n\u00e6mum h\u00e6tti fyrr \u00e1 t\u00edmum, ekki s\u00edst \u00ed s\u00f6gum er \u00e1ttu s\u00e9r sta\u00f0 \u00ed samf\u00e9lagi p\u00far\u00edtana (bls. 54).<\/p>\n<p>\u00cd Hinni feigu skepnu kynnumst vi\u00f0 gamalli s\u00f6guhetju Roths, David Kapesh, sem er a\u00f0d\u00e1endum Roth a\u00f0 g\u00f3\u00f0u kunnur \u00far b\u00f3kunum The Breast (1972) og The Professor of Desire (1979). \u00deegar h\u00e9r er komi\u00f0 vi\u00f0 s\u00f6gu er Kapesh kominn af l\u00e9ttasta skei\u00f0i og rifjar upp \u00e1starsamband vi\u00f0 fyrrum nemanda sinn, st\u00falkuna Consuelu Castello, sem er t\u00e6pum 40 \u00e1rum yngri en hann sj\u00e1lfur. Kynni \u00feeirra endurn\u00fdjast me\u00f0 \u00f3v\u00e6ntum h\u00e6tti eftir nokkurra \u00e1ra hl\u00e9 og Kapesh ney\u00f0ist til a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 \u00fe\u00e6r hugsanir er n\u00fa s\u00e6kja a\u00f0 honum me\u00f0 vaxandi \u00feunga, \u00fe.e. dau\u00f0leikann e\u00f0a \"feig\u00f0 skepnunnar\".<\/p>\n<p>Kapesh er atvinnumenningarviti \u00ed st\u00f3rborginni New York og eiginhagsmunaseggur sem st\u00f6\u00f0ugt leitar n\u00fdrra lei\u00f0a til a\u00f0 svala f\u00fdsnum s\u00ednum undir yfirskyni kynfer\u00f0islegrar frelsunar og h\u00f6mluleysis. Hann er yfirl\u00fdstur andst\u00e6\u00f0ingur allra \u00feeirra borgaralegu gilda sem duttu \u00far t\u00edsku \u00ed kynl\u00edfsbyltingunni margumt\u00f6lu\u00f0u, sta\u00f0r\u00e1\u00f0inn \u00ed a\u00f0 fylgja r\u00f6kum \u00feeirrar byltingar \"til enda og \u00fea\u00f0 \u00e1n \u00feess a\u00f0 ver\u00f0a f\u00f3rnarlamb hennar\" (bls. 59), en hefur mistekist a\u00f0 \u00fer\u00f3a l\u00edfss\u00fdn s\u00edna \u00e1fram \u00e1 \u00feann h\u00e1tt a\u00f0 hann geti lifa\u00f0 \u00ed \u00feokkalegri s\u00e1tt vi\u00f0 \u00fe\u00e1 sem eru honum n\u00e1nastir. Kynl\u00edf er \u00fea\u00f0 sem hvetur hann til a\u00f0 takmarka sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0i sitt sem allra minnst, hj\u00f3nabandi\u00f0 er \"b\u00far\" \u00ed hans huga (bls. 24), og b\u00f6rn eru \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 kvenna (bls. 73). Honum ver\u00f0ur t\u00ed\u00f0r\u00e6tt um konu a\u00f0 nafni Janie Wyatt, sem var e.k. t\u00e1knmynd \u00feess kvenfrelsis 7. \u00e1ratugarins \u00fear sem konur t\u00f3ku l\u00edf sitt \u00ed eigin hendur, en a\u00f0d\u00e1un hans \u00e1 henni kemur samt ekki \u00ed veg fyrir a\u00f0 hann l\u00edtilsvir\u00f0i hina ungu Consuelu 30 \u00e1rum seinna \u00ed ofbeldisfullu kynl\u00edfi \u00fear sem engin lei\u00f0 er til a\u00f0 \"komast hj\u00e1 drottnuninni sem fylgir \u00fev\u00ed, sem ver\u00f0ur a\u00f0 fylgja \u00fev\u00ed...\" (bls. 32).<\/p>\n<p>Segja m\u00e1 a\u00f0 listin stj\u00f3rni opinberu l\u00edfi Kapesh, en lostinn einkal\u00edfinu. \u00deessir tveir \u00fe\u00e6ttir tvinnast saman \u00ed sambandi hans vi\u00f0 Consuelu, sem hann hlutgerir hreinlega sem listaverk; \"...h\u00fan er listaverk, ein af \u00feessum f\u00e1g\u00e6tu konum sem eru svo heppnar a\u00f0 vera listaverk, s\u00edgilt listaverk, fegur\u00f0 af klass\u00edskum toga, en lifandi, lifandi\" (bls. 44). Vegna \u00feess hvernig Kapesh hefur hlutgert konur eru tengsl hans vi\u00f0 \u00fe\u00e6r a\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u mj\u00f6g \u00f3raunveruleg.<\/p>\n<p>Roth afhj\u00fapar Kapesh sem listneytanda er n\u00fdtir s\u00e9r a\u00f0dr\u00e1ttarafl listarinnar \u00ed \u00fe\u00e1gu lostans, svo sem er hann t\u00e1ldregur Consuelu me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 s\u00fdna henni myndir Vel\u00e1zquez; \"\u00fea\u00f0 var \u00e1hrifamikill stundarfj\u00f3r\u00f0ungur \u00fear sem vi\u00f0 ur\u00f0um b\u00e6\u00f0i margs v\u00edsari - h\u00fan um Vel\u00e1zquez og \u00e9g, enn \u00e1 n\u00fd, um hina d\u00e1samlegu heimsku lostans\" (bls. 18). Gle\u00f0i Kapesh er \u00fe\u00f3 l\u00f6ngu horfin \u00ed \u00feessum leik, \u00fev\u00ed sk\u00f6mmu seinna lj\u00f3stra hugrenningar hans upp um l\u00f6ngun til a\u00f0 \"losna vi\u00f0 \u00feennan hluta [samskiptanna]. \u00c9g \u00fearf ekki a\u00f0ra t\u00f6fra en kynl\u00edf\" (bls. 19).<\/p>\n<p>\u00dear reynist \u00fe\u00f3 r\u00f3tin a\u00f0 sj\u00e1lfsblekkingu Kapesh liggja, \u00fev\u00ed Hin feiga skepna er \u00ed raun uppgj\u00f6r Philip Roth vi\u00f0 hugmyndafr\u00e6\u00f0ileg umr\u00f3t kynl\u00edfsbyltingarinnar og svipar hva\u00f0 \u00fea\u00f0 var\u00f0ar t\u00f6luvert til verks Michels Huellebecqs, \u00d6reindanna. Hv\u00f6rfin \u00ed verkinu eiga s\u00e9r sta\u00f0 \u00e1 t\u00e1knr\u00e6num \u00fe\u00fasaldarm\u00f3tum er marka ekki einungis lok \u00e1kve\u00f0ins t\u00edmabils hendur einnig endalok hans \u00fareltu l\u00edfsvi\u00f0horfa - t\u00edma hinnar \"frelsu\u00f0u karlmennsku\" (bls. 98). Uppgj\u00f6ri\u00f0 er samtvinna\u00f0 \u00f6rl\u00f6gum hans og Consuelu \u00e1 \u00feeim t\u00edmapunkti \u00fear sem kynl\u00edf er \u00f3hugsandi fyrir b\u00e6\u00f0i, og Kapesh ney\u00f0ist til a\u00f0 horfast \u00ed augu vi\u00f0 \u00feann mannlega kjarna er \u00feau eiga sameiginlegan. Consuela afhj\u00fapar fullkominn l\u00edkama sinn \u00ed s\u00ed\u00f0asta sinn til \u00feess eins a\u00f0 Kapesh geti fest hann \u00e1 filmu, og Roth afhj\u00fapar um lei\u00f0 t\u00e1knr\u00e6n hlutverk \u00feessara tveggja s\u00f6gupers\u00f3na me\u00f0 \u00f3yggjandi h\u00e6tti; Consuelu sem (list)munar \u00ed samf\u00e9lagi \u00fear sem konur eru ofurseldar skefjalausri fegur\u00f0ard\u00fdrkun og Kapesh sem (list)neytanda \u00ed samf\u00e9lagi sem sni\u00f0i\u00f0 er a\u00f0 \u00f3\u00e1byrgum losta karlmanna. \u00deegar upp er sta\u00f0i\u00f0 er Consuela b\u00fain a\u00f0 uppg\u00f6tva \u00fea\u00f0 sem Kapesh \u00fer\u00e1ast \u00ed lengstu l\u00f6g vi\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0urkenna - enda n\u00e6r feig\u00f0inni en hann \u00fer\u00e1tt fyrir sinn unga aldur - a\u00f0 h\u00fan syrgir mest \u00feau gildi sem h\u00fan haf\u00f0i \u00e1\u00f0ur hafna\u00f0 (bls. 132).<\/p>\n<\/div>\n<p><em class=\"h\u00f6fundur\">Fr\u00ed\u00f0a Bj\u00f6rk Ingvarsd\u00f3ttir, Morgunbla\u00f0inu 12. mars 2003.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Umfj\u00f6llun<\/strong><\/p>\n<\/div>\n<p><a href=\"https:\/\/nyr.ruv.is\/frettir\/menning-og-daegurmal\/rithofundur-sem-nadi-djupt-ofan-i-vitundina\">Vi\u00f0tal vi\u00f0 R\u00fanar Helga og Hallgr\u00edm Helgason um Philip Roth, R\u00e1s 1 23. ma\u00ed 2018.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3569117?iabr=on#page\/n3\/mode\/2up\/search\/hin%20feiga%20skepna\">Vi\u00f0tal vi\u00f0 R\u00fanar Helga \u00ed Lesb\u00f3k Morgunbla\u00f0sins 20. des. 2003<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Listin \u00ed \u00fe\u00e1gu lostans HIN FEIGA SKEPNA Eftir Philip Roth. R\u00fanar Helgi Vignisson \u00fe\u00fdddi. Bjartur 2003, 143. bls. EINS og kemur fram \u00ed eftirm\u00e1la R\u00fanars Helga Vignissonar a\u00f0 vanda\u00f0ri \u00fe\u00fd\u00f0ingu hans \u00e1 Hinni feigu skepnu eftir bandar\u00edska rith\u00f6fundinn Philip Roth, er Roth \"einn mesti helgimyndabrj\u00f3tur \u00ed bandar\u00edskum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":420,"featured_media":0,"parent":6,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-50","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/50","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/420"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=50"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/50\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1479,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/50\/revisions\/1479"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=50"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}