{"id":39,"date":"2010-10-15T11:19:32","date_gmt":"2010-10-15T11:19:32","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/rit-og-fyrirlestrar\/"},"modified":"2019-10-22T11:51:54","modified_gmt":"2019-10-22T11:51:54","slug":"rit-og-fyrirlestrar","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/rannsoknir\/rit-og-fyrirlestrar\/","title":{"rendered":"<!--:en-->Helstu fr\u00e6\u00f0irit og \u00fatg\u00e1fur<!--:-->"},"content":{"rendered":"<p><!--:en--><\/p>\n<h2><i>\u00cdsland \u00ed Eyjahafinu<\/i><\/h2>\n<p>Hi\u00f0 \u00edslenska b\u00f3kmenntaf\u00e9lag, 2019<a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2019\/10\/Screen-Shot-2019-10-18-at-15.31.14.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-979 alignright\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2019\/10\/Screen-Shot-2019-10-18-at-15.31.14-188x300.png\" alt=\"\" width=\"188\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2019\/10\/Screen-Shot-2019-10-18-at-15.31.14-188x300.png 188w, https:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2019\/10\/Screen-Shot-2019-10-18-at-15.31.14-643x1024.png 643w, https:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2019\/10\/Screen-Shot-2019-10-18-at-15.31.14.png 718w\" sizes=\"auto, (max-width: 188px) 100vw, 188px\" \/><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: left\">\u00cd sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttunni \u00feurftu \u00cdslendingar a\u00f0 n\u00e1 m\u00e1li sem fullgild menningar\u00fej\u00f3\u00f0. \u00deeir litu\u00a0\u00fe\u00e1 ekki s\u00edst til s\u00f6gufr\u00e6gra \u00fej\u00f3\u00f0a eins og Forn-Grikkja um fyrirmyndir. Sigur\u00f0ur Gu\u00f0mundsson m\u00e1lari setti \u00e1 svi\u00f0 atri\u00f0i \u00far eddukv\u00e6\u00f0um og forns\u00f6gum sem s\u00fdndu hetjur \u00ed hellenskum st\u00edl. Benedikt Gr\u00f6ndal blanda\u00f0i saman gr\u00edskum og \u00edslenskum minnum \u00ed skrifum s\u00ednum og f\u00e9lagar \u00ed Kv\u00f6ldf\u00e9laginu \u00e6f\u00f0u klass\u00edska m\u00e6lskulist \u00ed kappr\u00e6\u00f0um um \u00fej\u00f3\u00f0m\u00e1l. \u00cdslendingar l\u00e6r\u00f0u einnig af \u00f6\u00f0rum \u00fej\u00f3\u00f0um a\u00f0 lofsyngja landi\u00f0 \u00ed \u00e6ttjar\u00f0arlj\u00f3\u00f0um sem ur\u00f0u a\u00f0 \u00e6\u00f0stu tj\u00e1ningu \u00edslensks \u00fej\u00f3\u00f0ernis. \u00deannig reynist hi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0lega oft vera af al\u00fej\u00f3\u00f0legum r\u00f3tum runni\u00f0.<\/p>\n<p>\u00cd b\u00f3kinni er fjalla\u00f0 um \u00feessa og a\u00f0ra \u00fe\u00e6tti \u00ed menningarvi\u00f0leitni \u00cdslendinga fr\u00e1 18. og fram \u00e1 20. \u00f6ld. Sveinn Yngvi Egilsson er pr\u00f3fessor \u00ed \u00edslenskum b\u00f3kmenntum vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands.<\/p>\n<p><em>___________________________________________<\/em><\/p>\n<h2><em>N\u00e1tt\u00fara lj\u00f3\u00f0sins: Umhverfi \u00edslenskra sk\u00e1lda<\/em><\/h2>\n<p>B\u00f3kmennta- og listfr\u00e6\u00f0astofnun H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands og H\u00e1sk\u00f3la\u00fatg\u00e1fan, 2014 <a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2014\/08\/front.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2014\/08\/front-214x300.jpg\" alt=\"front\" width=\"214\" height=\"300\" \/><\/a><\/p>\n<p>N\u00e1tt\u00fara og umhverfi hafa veri\u00f0 eitt helsta yrkisefni \u00edslenskra sk\u00e1lda fr\u00e1 \u00fev\u00ed \u00e1 19. \u00f6ld. \u00cd <i>N\u00e1tt\u00faru lj\u00f3\u00f0sins<\/i> \u2013 <i>Umhverfi \u00edslenskra sk\u00e1lda<\/i> er s\u00fdnt hvernig r\u00f3mant\u00edsk sk\u00e1ld m\u00f3ta\u00a0myndina af \u00edslenskri n\u00e1tt\u00faru og leggja \u00e1herslu \u00e1 \u00f3l\u00edkar hli\u00f0ar hennar, allt fr\u00e1 \u00e6gifegur\u00f0 eldfjalla og haf\u00edss til algr\u00e6nnar sveitas\u00e6lu. Mynd \u00cdslands ver\u00f0ur mikilv\u00e6g \u00ed sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttunni og tengist menningarp\u00f3lit\u00edk, en n\u00e1tt\u00farus\u00fdnin \u00fer\u00f3ast og ver\u00f0ur s\u00e1lfr\u00e6\u00f0ilegri \u00e1 20. \u00f6ld \u00ed lj\u00f3\u00f0um \u00edslenskra n\u00fat\u00edmask\u00e1lda sem l\u00fdsa innra landslagi og hugarheimum.<\/p>\n<p>Rau\u00f0i \u00fer\u00e1\u00f0urinn \u00ed b\u00f3kinni er r\u00f3mant\u00edkin og arfleif\u00f0 hennar fr\u00e1 J\u00f3nasi Hallgr\u00edmssyni til n\u00falifandi sk\u00e1lda sem yrkja \u00feannig um n\u00e1tt\u00faru og umhverfi a\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e1 lesa \u00ed lj\u00f3si sk\u00e1ldskapar og fagurfr\u00e6\u00f0i 19. aldar. Auk J\u00f3nasar koma h\u00e9r einkum vi\u00f0 s\u00f6gu Steingr\u00edmur Thorsteinsson, Matth\u00edas Jochumsson, Hulda (Unnur Benediktsd\u00f3ttir Bjarklind), Snorri Hjartarson, Hannes P\u00e9tursson og Gyr\u00f0ir El\u00edasson.<\/p>\n<p><i>N\u00e1tt\u00fara lj\u00f3\u00f0sins<\/i> er fyrsta heildst\u00e6\u00f0a ranns\u00f3knin sem ger\u00f0 er \u00e1 n\u00e1tt\u00farus\u00fdn og umhverfisvitund \u00ed \u00edslenskri lj\u00f3\u00f0ager\u00f0 og h\u00e9r er beitt fr\u00e6\u00f0ikenningum sem varpa lj\u00f3si \u00e1 vi\u00f0fangsefni\u00f0 og tengjast vistr\u00fdni (e. <i>ecocriticism<\/i>). Sveinn Yngvi Egilsson er pr\u00f3fessor \u00ed \u00edslenskum b\u00f3kmenntum vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands. B\u00f3kin var tilnefnd til \u00cdslensku b\u00f3kmenntaver\u00f0launanna \u00ed flokki fr\u00e6\u00f0irita og rita almenns efnis 2014.<\/p>\n<p><em>___________________________________________<\/em><\/p>\n<h2><em>Textar og t\u00falkun: Greinar um \u00edslensk fr\u00e6\u00f0i <\/em><\/h2>\n<p>H\u00e1sk\u00f3la\u00fatg\u00e1fan, 2011<a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img020.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img020-210x300.jpg\" alt=\"img020\" width=\"210\" height=\"300\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u00cd b\u00f3kinni eru farnar fj\u00f6lbreyttar lei\u00f0ir a\u00f0 \u00edslenskum menningararfi og erlendum tengslum hans. Einst\u00f6k b\u00f3kmenntaverk, textategundir og h\u00f6fundar eru tekin til sko\u00f0unar, en h\u00e9r er einnig a\u00f0 finna greinar um n\u00fdleg fr\u00e6\u00f0irit sem bj\u00f3\u00f0a upp \u00e1 r\u00f6kr\u00e6\u00f0ur um afm\u00f6rku\u00f0 svi\u00f0 \u00edslenskrar menningar. L\u00e1ti\u00f0 er reyna \u00e1 a\u00f0fer\u00f0ir og hugt\u00f6k eins og m\u00e6lskufr\u00e6\u00f0i, myndm\u00e1lst\u00falkun, listr\u00e6na heild, textatengsl, s\u00e1lgreiningu og kenningar um r\u00fdmi \u00ed sk\u00e1ldskap. Greinarnar veita inns\u00fdn \u00ed \u00edslenska b\u00f3kmenntas\u00f6gu allt fr\u00e1 si\u00f0breytingu til okkar daga, en \u00feungami\u00f0ja b\u00f3karinnar er umfj\u00f6llun um r\u00f3mant\u00edk 19. aldar og \u00e1hrif hennar \u00e1 yngri b\u00f3kmenntir.<\/p>\n<p>___________________________________________<\/p>\n<h2><em>Undir Hraundranga: \u00darval ritger\u00f0a um J\u00f3nas Hallgr\u00edmsson<\/em><\/h2>\n<p>Hi\u00f0 \u00edslenska b\u00f3kmenntaf\u00e9lag, 2007<a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img016.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img016-198x300.jpg\" alt=\"img016\" width=\"198\" height=\"300\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Undir Hraundranga<\/em>\u00a0er \u00farval ritger\u00f0a um J\u00f3nas Hallgr\u00edmsson fr\u00e1 19. \u00f6ld til n\u00fat\u00edmans. H\u00e9r er a\u00f0 finna fj\u00f6lbreytt skrif um \u00e6vi og \u00f6rl\u00f6g J\u00f3nasar, um v\u00edsindast\u00f6rf hans og hugmyndaheim, um \u00e1hrifavalda og umhverfi hans. Fjalla\u00f0 er um m\u00f6rg \u00e1hugaver\u00f0ustu verk sk\u00e1ldsins og tekist \u00e1 um t\u00falkun \u00feeirra. Elstu ritger\u00f0irnar eru eftir Konr\u00e1\u00f0 G\u00edslason og Hannes Hafstein og hinar yngstu eru fr\u00e1 allra s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum. Auk n\u00falifandi fr\u00e6\u00f0imanna og sk\u00e1lda eiga margir \u00feekktir h\u00f6fundar fr\u00e1 20. \u00f6ld efni \u00ed b\u00f3kinni. Me\u00f0al \u00feeirra eru Einar \u00d3l. Sveinsson, Halld\u00f3r Laxness, Jakob Benediktsson, Kristinn E. Andr\u00e9sson, Sigur\u00f0ur Nordal og Svava Jakobsd\u00f3ttir. B\u00f3kin er gefin \u00fat \u00ed tilefni af \u00fev\u00ed a\u00f0 tv\u00e6r aldir eru li\u00f0nar fr\u00e1 f\u00e6\u00f0ingu J\u00f3nasar. Ritstj\u00f3ri er Sveinn Yngvi Egilsson sem einnig ritar inngang.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img022.jpg\">___________________________________________<\/a><\/p>\n<h2><em>Brennu-Nj\u00e1lssaga: Texti Reykjab\u00f3kar<\/em><\/h2>\n<p>Bjartur, 2004<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img017-186x300.jpg\" alt=\"img017\" width=\"186\" height=\"300\" \/><\/p>\n<p>Texta\u00fatg\u00e1fa Sveins Yngva Egilssonar er fyrsta almennings\u00fatg\u00e1fa Brennu-Nj\u00e1lss\u00f6gu \u00ed h\u00e1lfa \u00f6ld sem bygg\u00f0 er \u00e1 n\u00fdjum handritaranns\u00f3knum, en \u00fe\u00e6r voru me\u00f0al annars styrktar me\u00f0 framlagi \u00far L\u00fd\u00f0veldissj\u00f3\u00f0i. \u00datgefandi leggur til grundvallar texta Reykjab\u00f3kar, handrits sem er tali\u00f0 vera fr\u00e1 \u00fev\u00ed um 1300 og er langheillegast af elstu handritum s\u00f6gunnar. Er h\u00e9r fari\u00f0 n\u00e6r texta handritsins en \u00ed fyrri \u00fatg\u00e1fum sem flestar hafa \u00fe\u00f3 \u00ed or\u00f0i kve\u00f0nu fylgt Reykjab\u00f3k. S\u00e9rsta\u00f0a Reykjab\u00f3kar er me\u00f0al annars f\u00f3lgin \u00ed m\u00f6rgum v\u00edsum sem h\u00fan hefur umfram \u00fdmis \u00f6nnur handrit s\u00f6gunnar, en \u00feeim hefur gjarnan veri\u00f0 sleppt \u00ed eldri \u00fatg\u00e1fum. Hins vegar er stafsetning handritsins f\u00e6r\u00f0 til n\u00fat\u00edmahorfs til a\u00f0 gera textann a\u00f0gengilegri og er svipa\u00f0ur h\u00e1ttur haf\u00f0ur \u00e1 og \u00ed \u00f6\u00f0rum lestrar\u00fatg\u00e1fum \u00cdslendingasagna. \u00datg\u00e1funni fylgja sk\u00fdringar \u00e1 v\u00edsum, torskildum or\u00f0um og or\u00f0t\u00f6kum, mannanafnaskr\u00e1, sta\u00f0arnafnaskr\u00e1, t\u00edmatal, \u00e6ttart\u00f6lur helstu pers\u00f3na og kort af Rang\u00e1r\u00feingi.<\/p>\n<p>___________________________________________<\/p>\n<h2>G\u00edsli Brynj\u00falfsson:\u00a0<em>Lj\u00f3\u00f0 og laust m\u00e1l<\/em><\/h2>\n<p>B\u00f3kmenntafr\u00e6\u00f0istofnun H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands, 2003<a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img022.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignright\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img022-205x300.jpg\" alt=\"img022\" width=\"205\" height=\"300\" \/><\/a><\/p>\n<p>B\u00f3kin\u00a0<em>Lj\u00f3\u00f0 og laust m\u00e1l<\/em>\u00a0eftir G\u00edsla Brynj\u00falfsson geymir m.a. \u00farval af lj\u00f3\u00f0um hans, ritger\u00f0ir og s\u00f6gur, auk valdra kafla \u00far fr\u00e6gri dagb\u00f3k G\u00edsla \u00ed Kaupmannah\u00f6fn 1848.\u00a0Umsj\u00f3narma\u00f0ur er Sveinn Yngvi Egilsson sem ritar inngang og sk\u00fdringar. B\u00f3kin er 13. riti\u00f0 \u00ed ritr\u00f6\u00f0inni \u00cdslensk rit sem B\u00f3kmenntafr\u00e6\u00f0istofnun H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands gefur \u00fat.<\/p>\n<p>___________________________________________<\/p>\n<h2><em>Arfur og umbylting: Ranns\u00f3kn \u00e1 \u00edslenskri r\u00f3mant\u00edk<\/em><\/h2>\n<p>Hi\u00f0 \u00edslenska b\u00f3kmenntaf\u00e9lag og Reykjav\u00edkurAkadem\u00edan, 1999<a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img019.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-medium wp-image-412 alignright\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img019-197x300.jpg\" alt=\"img019\" width=\"197\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img019-197x300.jpg 197w, https:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img019-673x1024.jpg 673w, https:\/\/uni.hi.is\/sye\/files\/2013\/03\/img019.jpg 1800w\" sizes=\"auto, (max-width: 197px) 100vw, 197px\" \/><\/a><\/p>\n<p>N\u00edtj\u00e1nda \u00f6ldin er t\u00edmabil r\u00f3mant\u00edsku sk\u00e1ldanna \u00ed \u00edslenskum b\u00f3kmenntum, fagurkera \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 J\u00f3nas Hallgr\u00edmsson, Gr\u00edm Thomsen, Benedikt Gr\u00f6ndal og G\u00edsla Brynj\u00falfsson. En \u00feeir voru anna\u00f0 og meira en lj\u00f3\u00f0r\u00e6nir sveimhugar og n\u00e1tt\u00farud\u00fdrkendur. \u00deessi sk\u00e1ld vildu reisa \u00fej\u00f3\u00f0lega menningu og sk\u00e1ldskap \u00e1 grunni fornaldarinnar en voru jafnframt \u00ed hringi\u00f0u evr\u00f3pskrar s\u00f6gu og hugmynda. \u00deau s\u00f3ttu s\u00e9r yrkisefni \u00ed fornnorr\u00e6nar go\u00f0sagnir, mi\u00f0aldas\u00f6gur og \u00edslenska og erlenda frelsisbar\u00e1ttu. \u00cd lj\u00f3\u00f0um s\u00ednum lofsungu \u00feau s\u00f6gulega \u00e1hrifavalda eins og Nap\u00f3leon B\u00f3naparte, Lajos Kossuth og J\u00f3n Sigur\u00f0sson.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Arfi og umbyltingu<\/em> fjallar Sveinn Yngvi Egilsson um \u00farvinnslu r\u00f3mant\u00edsku sk\u00e1ldanna \u00e1 b\u00f3kmenntaarfi mi\u00f0alda og tengsl \u00feeirra vi\u00f0 erlenda sk\u00e1ldj\u00f6fra og samt\u00edmavi\u00f0bur\u00f0i. B\u00f3kin veitir ferskum straumum inn \u00ed ranns\u00f3knir \u00e1 \u00edslenskri r\u00f3mant\u00edk og f\u00e6r lesandann til a\u00f0 hugsa \u00e1 n\u00fdjan h\u00e1tt um lj\u00f3\u00f0ager\u00f0 n\u00edtj\u00e1ndu aldar.<\/p>\n<p><!--:--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cdsland \u00ed Eyjahafinu Hi\u00f0 \u00edslenska b\u00f3kmenntaf\u00e9lag, 2019 \u00cd sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0isbar\u00e1ttunni \u00feurftu \u00cdslendingar a\u00f0 n\u00e1 m\u00e1li sem fullgild menningar\u00fej\u00f3\u00f0. \u00deeir litu\u00a0\u00fe\u00e1 ekki s\u00edst til s\u00f6gufr\u00e6gra \u00fej\u00f3\u00f0a eins og Forn-Grikkja um fyrirmyndir. Sigur\u00f0ur Gu\u00f0mundsson m\u00e1lari setti \u00e1 svi\u00f0 atri\u00f0i \u00far eddukv\u00e6\u00f0um og forns\u00f6gum &hellip; <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/rannsoknir\/rit-og-fyrirlestrar\/\">Halda \u00e1fram a\u00f0 lesa <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":124,"featured_media":0,"parent":10,"menu_order":1,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"onecolumn-page.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-39","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/39","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/users\/124"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=39"}],"version-history":[{"count":77,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/39\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":983,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/39\/revisions\/983"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/10"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/sye\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=39"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}