Þetta var helsta rannsóknarverkefni mitt á tímabilinu 1981–1988. Það naut styrks úr Vísindasjóði Íslands 1981 og 1982. Niðurstöður birtust í tveimur áföngum: a) í ritinu Bernska, ungdómur og uppeldi á einveldisöld (1983); b) í doktorsverkefni mínu, Uppeldi og samfélag á Íslandi á upplýsingaröld (1988). Einn þáttur þessa síðarnefnda verkefnis tengdist samvinnuverkefni, Upplýsingin og Ísland, sem dr. Ingi Sigurðsson hafði forgöngu um, en að öðru leyti vann ég að því sem sjálfstæðu verkefni, í rannsókn minni á bernsku og uppeldi á einveldisöld. Niðurstöður birtust í alls átta sjálfstæðum greinum sem ég lagði fram, ásamt yfirlitsritgerð, í júní 1988 til doktorsprófs við heimspekideild HÍ. A.m.k. tvær umræddra greina tengjast náið rannsóknarverkefninu Fólksfjöldi, fjölskylduferli og félagstengsl og verða þar af leiðandi taldar með því.
Ritaskrá
Publications
Uppeldi og samfélag á einveldis- og upplýsingaröld
Upbringing, education and society 1600–1830
Bækur
Books
1983 Bernska, ungdómur og uppeldi á einveldisöld. Tilraun til félagslegrar og lýðfræðilegrar greiningar. (Rit Sagnfræðistofnunar 10). Rv. Háskólaútgáfan. 238 s.
1985 Bernsku- og uppeldissaga. Aðferðafræðileg vandamál. (Rit Rannsóknastofnunar uppeldismála 1). Rv. 27 s.
1987 Uppeldi á upplýsingaröld. Um hugmyndir lærdómsmanna og hátterni alþýðu. (Ritröð Iðunnar og KHÍ 9). Rv., Iðunn. 54 s.
2016 Childhood, Youth and Upbringing in the Age of Absolutism. A Socio-Demographic Analysis. Translated by Keneva Kunz. Ed. Anna Agnarsdóttir. Rv., The University of Iceland Historical Series pp. ??
Tímaritsgreinar, ritgerðir og bókarkaflar
Articles and book chapters
1986 Bernskan í hugarfarssögulegu ljósi. Tímarit Máls og menningar 47(4):440–454. [Stytt þýðing á Barndommen i mentalitetshistorisk perspektiv (1987)].
1987 Barndommen i mentalitetshistorisk perspektiv. Mentalitetsforandringer. Ritstj. Chr. Kvium og B. Wåhlin. [Studier i historisk metode 19]. Aarhus, Akademisk forlag. S. 73–94.
1987 Bókmenning á upplýsingaröld. Upplýsing í stríði við alþýðumenningu. Gefið og þegið. Afmælisrit til heiðurs Brodda Jóhannessyni sjötugum. Rv., Iðunn. S. 247–289.
1988 Uppeldi og samfélag á Íslandi á upplýsingaröld. Samantekt á rannsóknarniðurstöðum. Saga. Tímarit Sögufélags 26:7–41.
1989 Fræðslumál. Upplýsingin á Íslandi. Tíu ritgerðir. Ritstj. Ingi Sigurðsson. Rv., Hið íslenska bókmenntafélag. S. 149–182.
1991 Pietism and the definition of childhood. History of Education 20(1):27–35.
1995 Viðhorf til barna í sögulegu ljósi. Mannréttindi barna. (Ritröð barnaheilla 1). Rv., Barnaheill. S. 19–24.
1998 Uppeldis- og fræðsluáherslur í starfi Hannesar Finnssonar biskups. Á grænum meiði. Afmælisrit til heiðurs Indriða Gíslasyni sjötugum. Baldur Sigurðsson o.fl. sáu um útgáfu. Rv., Rannsóknarstofnun Kennaraháskóla Íslands. S. 159–167.
2000 Sociodemographic Patterns and Education in the Eighteenth and Early Nineteenth Centuries: A Comparative View of Iceland and Norrland (Sweden). Aspects of Arctic and Subarctic History. Proceedings of the First International Congress on the History of the Arctic and the Sub-Arctic Region., Reykjavik, 18–21 June 1998. Ritstj. Ingi Sigurðsson og Jón Skaptason. Rv., Háskólaútgáfan. S. 603–610.
Ritdómar
Book reviews
1991 Símon Jón Jóhannsson, Bryndís Sverrisdóttir: Bernskan. Líf, leikir og störf íslenskra barna fyrr og nú. Rv. 1990 – Saga. Tímarit Sögufélags 29:278–282.
Óprentuð erindi/fyrirlestrar
Unpublished papers
1988 Rannsóknir á íslenskri uppeldissögu. Fyrirlestur á ráðstefna um sagnfræði á vegum Vísindafélags Íslendinga. Norræna húsinu, Reykjavík, 8. október.
1991 Barndomen mellem natur og kultur: historiske perspektiver. Seminarerindi við háskólann í Lundi og Linköping, 3. og 4. desember.
1992 Barnet som konfirmand. Island i 1700- og 1800-tallet. Fyrirlestur á Temadag: Børns historie – barndommens historie. Danmarks Lærerhøjskole, Kaupmannahöfn, 23. mars.
1996 Kampen om læsestoffet i islandsk opdragelseshistorie. Fyrirlestur á Nordisk forskersymposium í Gilleleje. Sjálandi, 11. maí.