Áður en ég hóf að marki að sinna fræðilegum rannsóknum í sagnfræði tók ég virkan þátt í stefnumótun og framkvæmdum á sviði sögu- og samfélagsfræðikennslu í KÍ og síðan KHÍ og samdi rit fyrir skóla og almenning í almennri sögu og félagsfræði. Mest fékkst ég við þetta á tímabilinu 1965–1980. Jafnframt tók ég þátt í námskrár- og námsefnisgerð í samfélagsfræði á vegum menntamálaráðuneytisins (skólarannsóknadeildar). Þessum verkefnum tengist nokkuð umfjöllun mín um samtímastjórnmál á fyrri hluta umrædds tímabils.

 

Ritaskrá

Publications

Bækur

Books

 

1970       Félagsfræði – Kynning á nokkrum hugtökum. Rv. Fjölrit. 53 s.

1973       Mannkynssaga 1914–1956 handa framhaldsskólum. Fyrra hefti og síðara hefti. Rv., Hið íslenzka bókmenntafélag. 144 s. og 322 s. (ásamt Einari Má Jónssyni  og  Skúla Þórðarsyni).

1977       Samfélagsfræði. Aðalnámskrá grunnskóla. Rv., Menntamálaráðuneytið, skólarannsóknadeild. 84 s. (ásamt fleiri höfundum).

1981       Mannkynssaga. Tuttugasta öldin. Fyrra  bindi. 1914–1945. Rv., Hið íslenzka  bókmenntafélag. 397 s.

                (ásamt Einari Má Jónssyni og Skúla Þórðarsyni).

Tímaritsgreinar, ritgerðir og bókakaflar

Articles and book chapters

 

1965      Firring í þjóðfélagi nútímans. Réttur 48 (4):282–296.

1965       Verkalýðshreyfingin í Vestur-Evrópu andspænis nýkapítalisma. Tímarit Máls og menningar 27(4):323–347.

1968      Heimsvaldastefnan – Hin gamla og hin nýja. Réttur 51 (1):2–14.

1968      Pax americana. Líftrygging fyrir bandarískan kapítalisma. Réttur 51(1 og 2):45–54 og 91–97.

1970      Menntun kennara á skyldunámsstigi. Menntamál 43(3):218–223.

1971        Bandaríkin og Kína (1) og (2). Réttur 55 (4):218–223; 56 (1):52–55.

1972       Parísarkommúnan 100 ára. Réttur 54 (1):11–16.

1977       Historieundervisning og nationalistisk ideologi. Et eksempel fra den islandske folkeskoles første tid. Aktuelt ... för historieläraren 3&4.:35–36, 43.

1978      Um þemanám. Höður 2(2):13–17.

1978      Skóli og stéttaskipting. Sósíalísk gagnrýni. Höður 2(1):25–28.

1982       Franska byltingin í Evrópu 1789–1794. Andvari 107(1), 87–103.

1982       Iðnbyltingin. Maður og stjórnmál. Erindi flutt á ráðstefnu Lífs og lands 12. júní 1982. Ábyrgðarmaður Hulda Ólafsdóttir. Rv. [fjölrit], 5 s.

1984       Íslandssögukennsla  í grunnskóla: markmið og leiðir. Saga og skóli 1(1):18–20.

2013       Íslandssaga í grunnskóla – Athugasemdir við dagblaðsumræðu. Fyrri hluti. Sögukennsluskammdegið. Rv., Háskólaútgáfan. S. 161–169.

2013       Íslandssaga í grunnskóla – Athugasemdir við dagblaðsumræðu. Síðari hluti, 1–2. Sögukennsluskammdegið. Rv., Háskólaútgáfan. S. 172–191.

2015       Aðdragandi þemanáms í Kennaraháskóla Íslands. Átakaþáttur í sögu kennaramenntunar 1975–1978. Uppeldi og menntun 24(1): 9–23.

 

 

Ritdómar

Book reviews

 

1964       Bergsteinn Jónsson: Mannkynssaga 1648–1788. Rv., Mál og menning, 1962. – Tímarit Máls og menningar 25(1):95–98.

1964       Þorsteinn Thorarensen: De Gaulle. Rv. Setberg, 1963. – Tímarit Máls og menningar 25(4): 408–413.

1965      Will Durant: Rómaveldi. Fyrri og síðari hluti. Jónas Kristjánsson íslenskaði. Rv. 1963 og 1964. – Tímarit Máls og menningar 26 (2):222–229.

1976      Peter Worsley: Félagsfræði. Rv. 1976.  – Tímarit Máls og menningar 37(4):407–411.

1988       Þorsteinn Vilhjálmsson: Heimsmynd á hverfanda hveli, 1–2. Rv. 1988. – Saga. Tímarit Sögufélags 26:210–216.

 

Skýrslur

Reports

 

1969      Greinargerð fyrir tveimur kennslubókum í félagsfræði. Skýrsla tekin saman fyrir skólarannsóknadeild

menntamálaráðuneytisins. 45 s.

1971      Álitsgerð um endurskoðun námsefnis og kennsku í samfélagsfræðum. Rv., Menntamálaráðuneytið

[fjölrit]. 66 s. (ásamt þremur öðrum höfundum).

1979      Þemanám. Kennslufræðilegt þróunarverkefni. Skýrsla til menntamálaráðuneytisins. 22 s. (ásamt öðrum höfundum).

1991       Skýrsla um útgáfu námsefnis í samfélagsfræði og samfélagsgreinum fyrir 1.–10. bekk grunnskóla. Rv., Námsgagnastofnun, 31. s. (ásamt Ágústu Oddsdóttur o.fl.).

 

Ritstjórn

Editorial work

 

1991      Námskrá fyrir almennt kennaranám. Rv., KHÍ, 43. s. (ásamt Sigurjóni Mýrdal o.fl.).

1999      Birt verk [Kennaraháskóla Íslands] 1992–1994. Rannsóknir við KHÍ. Rv., Rannsóknarstofnun KHÍ. 92 s. (ásamt Berki Hansen og Ólafi Proppé.

2013      Sögukennsluskammdegið. Rimman um sögukennslu og samfélagsfræði 1983–1984. Heimildarit í íslenskri skólasögu. 3. b. Ritstj. Loftur Guttormsson. Rv., Háskólaútgáfan. 334 s.

 

Óprentuð erindi/fyrirlestrar

Unpublished papers

 

1965      Staða kvenna í fortíð og nútíð. Þrjú erindi flutt í Ríkisútvarpinu.

1965      Vanþróun og iðnvæðing: sögulegur bakgrunnur. Fyrirlestur á ráðstefnu UNESCO-nefndarinnar á

Íslandi  um þróunarhjálp.

1971      Sögukennsla og sögubækur í íslenskum skólum. Erindi á félagsfundi Sagnfræðingafélags Íslands. Reykjavík, 28. október.

1977       Umsögn um ritið 30. mars. Innganga Íslands í Atlantshafsbandalagið og óeirðirnar á Austurvelli eftir Baldur Guðlaugsson og Pál Heiðar Jónsson. Rv. 1976. Framsöguerindi á félagsfundi Sagnfræðingafélags Íslands. Reykjavík, 18. janúar.

Þýðingar

Translations

 

1966       André Gorz: Stjórnlist verkalýðshreyfingarinnar í nýkapítalískum þjóðfélögum. [Inngangur eftir þýðanda]. Réttur 49(4):284–293.

1966      [Höfundur ónefndur] Bandaríkjamenn í Víetnam. Tímarit Máls og menningar 27(2):105–127.

1968      Peter Berger: Inngangur að félagsfræði. [Eftirmáli eftir LG]. Rv., Mál og menning. 216 s. (ásamt Herði

Bergmann].

1970       Wolfgang Edelstein: Sögulegar forsendur breyttra viðhorfa til skólakerfisins á Íslandi. Skóli–nám–samfélag. (Ritröð Iðunnar og KHÍ 10). Rv. 1988. S. 43–61.

1972-73 Albert Mathiez: Franska byltingin. [Inngangur og skýringar eftir þýðanda]. Fyrra og síðara bindi Rv., Mál og menning,. 296 og  359 s.