Sagnritun á 19. og 20. öld og tengsl við aðrar fræðigreinar

Þessu viðfangsefni sinnti ég nokkuð á árunum 1977–1981 og síðan aftur frá 1997 að telja.  Í millitíðinni var ég riðinn við undirbúning og skipulagningu fjögurra síðustu aðferðafræðiráðstefna norrænna sagnfræðinga 1985–1991 (sem héldu mér við efnið ef svo mætti segja). Um aldamótin tók ég þátt í tveimur verkefnum á þessu sviði, öðru samnorrænu, Nordic Historiography in the Twentieth Century, sem Jan Eyvind Myhre, prófessor í Ósló, átti frumkvæði að, hinu íslensku, Íslensk sagnritun á 20. öld, sem dr. Guðmundur Jónsson dósent hafði forgöngu um. Báðum verkefnunum lauk með birtingu niðurstaðna í ritgerðarformi.

 

Ritaskrá (Publications)

 

Tímaritsgreinar, ritgerðir og bókakarflar

(Articles and book chapters)

 

1972       Formáli. Í Albert Mathiez: Franska byltingin. 1. b. Loftur Guttormsson þýddi. Rv, Mál og menning. S. 3–5.

1978-1979    Saga og félagsfræði. Sambúðarvandamál þeirra skoðuð í sögulegu ljósi. Fyrri hluti; síðari hluti. Saga, Tímarit Sögufélags 16:197–221, 17:199–237.

1982       Franska byltingin í Evrópu. Andvari 107: 87–103.

1982      Samstarf norrænna sagnfræðinga. Saga. Tímarit Sögufélags 20:286–291.

1985      Nýjar stefnur og straumar í sagnfræði. Saga og skóli 2(2):13–22.

1987       Setningarræða. Iðnbylting á Íslandi. Umsköpun atvinnulífs um 1880 til 1940 (Ritröð Sagnfræðistofnunar 25). Rv. 1987. S. 7–8.

1989      Franska byltingin í umsögn Magnúsar Stephensens. Ný saga 3:12–19.

1996      Gísli Ágúst Gunnlaugsson. 6. júní 1953–3. febrúar 1996. Saga. Tímarit Sögufélags 34 :21–26.

1998      Nogle træk af historieforskningen i Island 1990–1996. Historisk tidskrift för Finland 83(1):84–95.

1999       Nokkrar athugagreinar um upphaf sögukennslu í íslenskum barnaskólum. Helgispjöll framin Helga Skúla Kjartanssyni fimmtugum, 1. febrúar 1999. Rv. S. 7–13.

2000       The breakthrough of social history in Icelandic historiography. Nordic historiography in the 20th century (Tid og tanke 5). Ritstj. F. Meyer og Jan E. Myhre. Oslo, University of Oslo. S. 265–279.

2000      Rannsóknir í félagssögu 19. og 20. aldar. Saga. Tímarit Sögufélags 38:136–160.

2001       Smátt og stórt í sagnfræði. Athugasemdir í tilefni af einsöguskrifum Sigurðar Gylfa Magnússonar sagnfræðings. Skírnir. Tímarit Hins íslenzka bókmenntafélags 175(2):452–471.

2002       Fræðigreinin: Eðli og aðferðir. Íslenskir sagnfræðingar. Seinna bindi. Viðhorf og rannsóknir. Ritstj. Loftur Guttormsson, Páll Björnsson, Sigrún Pálsdóttir, Sigurður Gylfi  Magnússon. Rv. Mál og mynd. S. 11–13.

2002      Horft til beggja átta. Saga. Tímarit Sögufélags 40(1):9–14.

2003      Eftirmáli við orðaskipti: tíu punktar. Skírnir. Tímarit Hins íslenzka bókmenntafélags 177(2):373–388.

2003       Sagnfræði og samtíðarmál. Rætt við Knut Kjeldstadli,  prófessor í nútímasögu við Óslóarháskóla. Saga. Tímarit Sögufélags 41(2):7–14.

 

Ritdómar

(Book reviews)

 

1984    Upplýsing og saga. Sýnisbók sagnaritunar Íslendinga á upplýsingaröld. Ingi Sigurðsson bjó til prentunar. 1982. – Saga. Tímarit Sögufélags 22:346–353.

1986       Pétur Pétursson: Church and Social Change, A Study of the Secularization Process in Iceland 1830–1930. Vänersborg 1983. – Saga. Tímarit Sögufélags 24: 255–267.

1990       Þórunn Valdimarsdóttir: Snorri á Húsafelli. Saga frá 18. öld. Rv. 1989. – Saga. Tímarit Sögufélags 28:244–254.

1995       Jörn Rüsen: Lifandi saga. Framsetning og hlutverk sögulegrar þekkingar. Rv. 1994 – Saga. Tímarit Sögufélags 33:247–250.

2005       Georg. G. Iggers: Sagnfræði á 20. öld. Frá vísindalegri hlutlægni til póstmódernískrar gagnrýni. Saga. Tímarit Sögufélags 43(2):239–243.

 

Ritstjórn

(Editorial work)

 

2002       Íslenskir sagnfræðingar. Seinna bindi. Viðhorf og rannsóknir. Rv. Mál og menning. 476 s. (ásamt Páli Björnssyni, Sigrúnu Pálsdóttur, Sigurði Gylfa Magnússyni).

 

Óprentuð erindi og handrit

(Unpublished papers)

 

1978       Sambúðarvandamál sagnfræði og þjóðfélagsfræði. Erindi á ráðstefnu um íslenska þjóðfélagssögu 20. aldar. Árnagarði, Reykjavík, 30. apríl.

1981      Sagnfræði og vísindaleg kennimið. Ófullgert handrit að grein. 39 s.