Ritaskrá

Bækur

Books

 

2016       Childhood, Youth and Upbringing in the Age of Absolutism. A Socio-Demographic Analysis.  Translated by Keneva Kunz. Ed. Anna Agnarsdóttir. Rv., The University of Iceland Historical Series. In press Sept. 2016.

2008      Almenningsfræðsla á Íslandi 1880–2007. Fyrra bindi. Skólahald í bæ og sveit 1880–1945 Rv., Háskólaútgáfan, 340 s.  (ásamt Ólafi Rastrick og Ólöfu Garðarsdóttur).

 

2000       Frá siðaskiptum til upplýsingar. Kristni á Íslandi í 1000 ár. 3. b. Ritstj. Hjalti Hugason. Rv., Alþingi. [Meðhöfundar: Einar Sigurbjörnsson, Inga Huld Hákonardóttir, Njáll Sigurðsson, Þóra Kristjánsdóttir]. 418 s.

1987       Uppeldi á upplýsingaröld. Um hugmyndir lærdómsmanna og hátterni alþýðu. (Ritröð Iðunnar og KHÍ 9). Rv., Iðunn.  54 s.

1985       Bernsku- og uppeldissaga. Aðferðafræðileg vandamál. (Rit Rannsóknastofnunar uppeldismála 1). Rv.   27 s.

1983       Bernska, ungdómur og uppeldi á einveldisöld. Tilraun til félagslegrar og lýðfræðilegrar greiningar. Rit Sagnfræðistofnunar 10). Rv. Háskólaútgáfan. 238 s.

1981       Mannkynssaga. Tuttugasta öldin. Fyrra  bindi. 1914–1945. Rv., Hið íslenzka  bókmenntafélag. 397 s. (ásamt Einari Má Jónssyni og Skúla Þórðarsyni).

1977       Samfélagsfræði. Aðalnámskrá grunnskóla. Rv., Menntamálaráðuneytið, skólarannsóknadeild. 84 s. (ásamt fleiri höfundum).

1973       Mannkynssaga 1914–1956 handa framhaldsskólum. Fyrra hefti og síðara hefti. Rv., Hið íslenzka bókmenntafélag. 1–144 s. og 145–322 s. + I–XX (ásamt Einari Má Jónssyni  og  Skúla Þórðarsyni).

1970       Félagsfræði – Kynning á nokkrum hugtökum. Rv. Fjölrit. 53 s.

 

Tímaritsgreinar, ritgerðir og bókarkaflar

Articles and book chapters

 

2015       Aðdragandi þemanáms í Kennaraháskóla Íslands. Átakaþáttur í sögu kennaramenntunar 1975–1978. Uppeldi og menntun 24(1): 9–23.

2014      Education, Icelandic. Encyclopedia of Romantic Nationalism in Europe, www.spinnet.eu www.spinnet.eu.og http://romanticnationalism.net

2014       Fra fraktur til antiqva. Vidnesbyrd fra 1800-tallets Island. Vernacular Literacies – Past, Present and Future. Northern Studies Monographs 3. Vardagligt skriftbruk 3. Ritstj.  Ann-Catrine Edlund, LarErik Edlund og Susanne Haugen. Umeå, Umeå University and  Royal Skyttean Society S. 165–180.

2014      Changes in schooling arrangements and in the Demographic and Social Profile of Teachers in Iceland, 1930–1960. Nordic Journal of Educational History 1(1):7–20

2013       Education: Icelandic. http://www.spinnet.eu/wiki-ernie/index.php/1U_grm09_(Education_:_Icelandic)

2013       Íslandssaga í grunnskóla – Athugasemdir við dagblaðsumræðu. Fyrri hluti. Sögukennsluskammdegið. Rv., Háskólaútgáfan. S. 161–169.

2013       Íslandssaga í grunnskóla – Athugasemdir við dagblaðsumræðu. Síðari hluti, 1–2. Sögukennsluskammdegið. Rv., Háskólaútgáfan. S. 172–191.

2012       Íslenskir barnakennarar 1930 og 1960: félagsleg og lýðfræðileg einkenni. Menntakvika. Ráðstefnurit Netlu – Menntakvika 2012 (ásamt Óllöfu Garðarsdóttur).

2012       Udviklingen af læse- og skrivefærdighed i Norden 1650–1850: Historio-grafiske funderinger. Att läsa och at skriva. Två vågar af vardagligt skriftbruk i Norden 1800–2000. Ritstj. Ann-Katrine Edlund. [Nordliga studier 3. Vardagligt skriftbruk 1]. Umeå, Umeå,Universitet. S. 19–37.

2008      Hefðir og nýbreytni 1880–2007. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 21–35.

2008      Þjóðfélagsbreytingar og menntamál. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 38–53.

2008      Sjálfsprottnir skólar. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 56–71.

2008      Tímamótin 1907. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 75–89.

2008      Hikandi framkvæmd laga 1908–1925. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 92–105.

2008      Lagagrunnur og framkvæmdir 1926–1945. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 108–123

2008      Barnakennarar: Starfskjör, menntun og staða. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 126–141.

2008      Almenningsfræðsla umfram skyldu. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 144–159..

2008      Nám- og kennsluhættir. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 212–226.

2008      Próf og námseftirlit. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 230–243.

2008      Heimili og skóli. Almenningsfræðsla á Íslandi á 19. og 20. öld. Fyrra bindi. S. 284–298.

2005       Skólahugmyndir Guðmundar Finnbogasonar. Andans arfur. Tíu erindi um manninn, menntafrömuðinn, sálfræðinginn og bókfræðinginn Guðmund Finnbogason. Ritstjórn: Trausti Þorsteinsson, Bragi Guðmundsson. Akureyri. S. 71–87.

2005       Kirkjustaður og prestsetur. Hallormsstaður í Skógum. Náttúra og saga höfuðbóls og  þjóðskógar. Ritstj. Hjörleifur Guttormsson. Rv., Mál og menning. S. 121–128.

2005       Fríþenkjarinn Hjálmar Guðmundsson. Hallormsstaður í Skógum. Náttúra og saga höfuðbóls og  þjóðskógar. Ritstj. Hjörleifur Guttormsson. Rv., Mál og menning. S. 129–135.

2005       Stórbýli um aldamótin 1900. Hallormsstaður í Skógum. Náttúra og saga höfuðbóls og þjóðskógar. Ritstj. Hjörleifur Guttormsson. Rv., Mál og menning. S. 144–149.

2005       Þurfamenn í manntalinu 1703. Manntalið 1703 þrjú hundruð ára. Greinar í tilefni afmælis. Ritstj. Ólöf Garðarsdóttir og Eiríkur Guðmundsson. Rv., Hagstofa Íslands – Þjóðskjalasafn Íslands. S. 77–121 (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2004       Íslensk alþýðumenntun í skuggsjá Borgarfjarðar 1750–1930. Borgfirðingabók. Ársrit Sögufélags Borgarfjarðar 5:15–30.

2003       Eftirmáli við orðaskipti: tíu punktar. Skírnir. Tímarit Hins íslenzka bókmenntafélags 177(2):373–388.

2003       Sagnfræði og samtíðarmál. Rætt við Knut Kjeldstadli,  prófessor í nútímasögu við Óslóarháskóla. Saga. Tímarit Sögufélags 41(2):7–14.

2003       Framleiðsla og dreifing ritaðs máls. Alþýðumenning á Íslandi 1830–1930. Ritað mál, menntun og félagshreyfingar (Sagnfræðirannsóknir 18). Ritstj. Ingi Sigurðsson og Loftur Guttormsson.  Rv. Háskólaútgáfan, Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands. S. 37–65.

2003       Lestrarhættir og bókmenning. Alþýðumenning á Íslandi 1830–1930. Ritað mál, menntun og félagshreyfingar (Sagnfræðirannsóknir 18). Ritstj. Ingi Sigurðsson og Loftur Guttormsson.  Rv. Háskólaútgáfan,Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands. S. 195–214.

2003       Inngangur. Alþýðumenning á Íslandi 1830–1930. Ritað mál, menntun og félagshreyfingar          (Sagnfræðirannsóknir 18). Ritstj. Ingi Sigurðsson og Loftur Guttormsson.  Rv. Háskólaútgáfan/Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands. S. 9–34 (ásamt Inga Sigurðssyni).

2003       Niðurlag. Alþýðumenning á Íslandi 1830–1930. Ritað mál, menntun og félagshreyfingar (Sagnfræðirannsóknir 18). Ritstj. Ingi Sigurðsson og Loftur Guttormsson.  Rv. Háskólaútgáfan/Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands. S. 291–294 (ásamt Inga Sigurðssyni).

2003       I rapporti fra genitore e figli. Storia della famiglia in Europa. Il lungo Ottocento. A cura di M. Barbagli e D.I. Kertzer. Editori Laterza. S. 354–395. [Ítölsk útgáfa á „Parent-child Relations“ (2002)].

2002       Fræðigreinin: Eðli og aðferðir. Íslenskir sagnfræðingar. Seinna bindi. Viðhorf og rannsóknir. Ritstj. Loftur Guttormsson, Páll Björnsson, Sigrún Pálsdóttir, Sigurður Gylfi  Magnússon. Rv. Mál og mynd. S. 11–13.

2002      Horft til beggja átta. Saga. Tímarit Sögufélags 40(1):9–14.

2002       Ritmenning og samfélag. 1830–1930. 2. íslenska söguþingið 30. maí–2. júní 2002. Ráðstefnurit. Ritstj. Erla Hulda Halldórsdóttir. Rv., Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands, Sagnfræðingafélag Íslands. S. 396–413.

2002       The Development of Infant Mortality in Iceland, 1800–1920. Hygiea Internationalis. An Interdisciplinary Journal for the History of Public Health 3(1):151–176 (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2002       Parent-child Relations. Family Life in the Long Nineteenth Century 1789–1913. Vol. 2. The History of the European Family. Ritstj. David I. Kertzer og Marzio Barbagli. New Haven, Yale University Press. S. 251–281, 360–363.

2001       Smátt og stórt í sagnfræði. Athugasemdir í tilefni af einsöguskrifum Sigurðar Gylfa Magnússonar sagnfræðings. Skírnir. Tímarit Hins íslenzka bókmenntafélags 175:452–471.

2001       Ungbarna- og barnadauði á Íslandi 1771–1950. Saga. Tímarit Sögufélags 39:51–107 (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur og Guðmundi Hálfdanarsyni).

2001       Regional Aspects of the Development of Health Reforms and the Decline in Infant Mortality in 19th Century Iceland. Nordic Demography in History and Present-Day Society. Ritstj. Lars-Göran Tedebrand og Peter Sköld (Scandinavian Population Studies, vol. 12). Umeå University, Report nr. 18 from the Demographic Data Base. S. 179–200. (Ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2001       Islandske forestillingsverdener i brudfladen mellem ortodoksi og folkekultur. Mellem Gud og Djævelen. Religiøse og magiske verdensbilleder i Norden 1500–1800. Ritstj. Hanne Sanders (Nord 2001: 19). København. S. 87–104.

2000       The breakthrough of social history in Icelandic historiography. Nordic historiography in the 20th century (Tid og tanke 5). Ritstj. F. Meyer og Jan E. Myhre. Oslo, University of Oslo. S. 265–279.

2000      Rannsóknir í félagssögu 19. og 20. aldar. Saga. Tímarit Sögufélags 38:136–160.

2000       Sociodemographic Patterns and Education in the Eighteenth and Early Nineteenth Centuries: A Comparative View of Iceland and Norrland (Sweden). Aspects of Arctic and Subarctic History. Proceedings of the First International Congress on the History of the Arctic and the Sub-Arctic Region., Reykjavik, 18–21 June 1998. Ritstj. Ingi Sigurðsson og Jón Skaptason. Rv., Háskólaútgáfan. S. 603–610.

2000       Guðsorð og lestrarkunnátta. Frá huga til huga. Saga prentlistar og bókaútgáfu með sérstakri áherslu á útgáfu Biblíunnar. Ritstj. Emilía Sigmarsdóttir, Jón Pálsson. Rv., Landsbókasafn. S. 13–17.

2000       Cementing alliances? Witnesses to marriage and baptism in early nineteenth century Iceland. History of the Family. An  International Quarterly 5 (3):259–272 (ásamt Gísla Á. Gunnlaugssyni).

1999       Nokkrar athugagreinar um upphaf sögukennslu í íslenskum barnaskólum. Helgaspjöll framin Helga Skúla Kjartanssyni fimmtugum, 1. febrúar 1999. Rv. S. 7–13.

1998       Nogle træk af historieforskningen i Island 1990–1996. Historisk tidskrift för Finland 83(1):84–95.

1998       Á andlegu ferðalagi um evrópska menningu. Frumkvöðull vísinda og mennta. Þórður Þorláksson biskup í Skálholti. Ritstj. Jón Pálsson. Rv., Háskólaútgáfan. S. 27–43.

1998       Kunnátta og vald: Um menningartogstreitu á 17. og 18. öld. Íslenska söguþingið. Ráðstefnurit II. Ritstj. Guðmundur J. Guðmundsson, Eiríkur K. Björnsson. Rv., Sagnfræðistofnun HÍ, Sagnfræðingafélag Íslands. S. 146–157.

1998       Var sögu klaustranna lokið með siðaskiptunum? Erindi flutt á ráðstefnu sem haldin var að tilhlutan Kirkjubæjarstofu og Skaftafellsprófastsdæmis í tilefni af 1000 ára afmæli kristnitöku á Íslandi 13. og 14. mars 1999. Sérprent úr Dynskógum. S. 158–178.

1998       Uppeldis- og fræðsluáherslur í starfi Hannesar Finnssonar biskups.  Á grænum meiði. Afmælisrit til  heiðurs Indriða Gíslasyni sjötugum. Baldur Sigurðsson o.fl. sáu um útgáfu.  Rv., Rannsóknarstofnun Kennaraháskóla Íslands. S. 159–167.

1997       Að treysta böndin? Hjónavígslu- og skírnarvottar í íslensku samfélagi á fyrri hluta 19. aldar. [Íslensk þýðing á „Cementing alliances“ (1996)]. Í Gísli Ágúst Gunnlaugsson: Saga og samfélag. Þættir úr félagssögu 19. og 20. aldar. Rv., Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands og Sögufélag. S. 315–326.

1997       Heimilisgerð og þéttbýlismyndun í þremur sjávarbyggðum á Íslandi 1880–1930. [Íslensk þýðing á „Urbanization and household structure“ (1993)].  Í Gísli Ágúst Gunnlaugsson: Saga og samfélag. Þættir úr félagssögu 19. og 20. aldar. Rv., Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands og Sögufélag. S. 159–183.

1996      Gísli Ágúst Gunnlaugsson. 6. júní 1953–3. febrúar 1996. Saga. Tímarit Sögufélags 34 :21–26.

1996       Kennsla heima og í skóla. Þáttur heimila í barnafræðslu á Íslandi 1907–1930. Uppeldi og menntun. Tímarit Kennaraháskóla Íslands 5: 9–22.

1995       Viðhorf til barna í sögulegu ljósi. Mannréttindi barna. (Ritröð barnaheilla 1). Rv., Barnaheill. S. 19–24.

1994       Transitions into old age: poverty and retirement possibilities in late eighteenth and nineteenth century Iceland. Poor Women and Children. Ritstj. J. Henderson and R. Wall. London, Routledge. S. 251–268 (ásamt Gísla Á. Gunnlaugssyni).

1993       Skólasaga: til skilnings eða fordæmingar. Athugasemdir að gefnu tilefni. Ný menntamál 11 (1): 38–43.

1993       Urbanization and household structure in three Icelandic fishing communities 1880–1930. Journal of Family History 18 (4):315–340 (ásamt Gísla Á. Gunnlaugssyni).

1993       Frá kristindómslestri til móðurmáls. Hugmyndafræðileg hvörf í lestrarefni skólabarna um síðustu aldamót. Uppeldi og menntun. Tímarit Kennaraháskóla Íslands 2: 9–23.

1992       Siðbreytingin sem menningarsaga. Gömul og ný rannsóknarviðhorf. Málþing um sögu kristni á Íslandi í 1000 ár. Erindi og umræður á málþingi um Sögu kristni á Íslandi í 1000 ár, haldið í Viðey 31. október 1992. Rv., Alþingi. S. 21–26.

1992       Husholdet. Familien. Den nordiske verden. 2. b. Ritstj. Kirsten Hastrup. Kbh., Gyldendal. S. 167–201.

1992       Hjúskapur og hugarfar. Árstíðasveiflur hjónavígslna 1660–1860. Samanburðarathugun. Saga. Tímarit Sögufélags 30:157–196.

1992       Farskólahald í sextíu ár (1890–1950): nokkrir megindrættir. Uppeldi og menntun. Tímarit Kennaraháskóla Íslands 1 (1):207–222.

1991       Sekulariseringstendenser i islandsk almuedannelse i slutningen af 1800-tallet. Skole–dannelse–samfund. Festskrift til Vagn Skovgard-Petersen. Ritstj. H. Haue. Odense. S. 87–95.

1991       Pietism and the definition of childhood. History of Education 20(1):27–35.

1990       The development of Popular Religious Literacy in the Sventeenth and Eighteenth Centuries. Scandinavian Journal of History 15 (1):7–35.

1989      Franska byltingin í umsögn Magnúsar Stephensens. Ný saga 3:12–19.

1989       Staðfesti í flökkusamfélagi. Ábúðarhættir í Reykholtsprestakalli á 18. öld. Skírnir. Tímarit Hins íslenzka bókmenntafélags 163 (1):9–40.

1989       Fræðslumál. Upplýsingin á Íslandi. Tíu ritgerðir. Ritstj. Ingi Sigurðsson. Rv., Hið íslenska bókmenntafélag. S. 149–182.

1989       Læsi. Íslensk þjóðmenning. 6. b.. Munnmenntir og bókmenning. Ritstj. Frosti F. Jóhannsson. Rv., Þjóðsaga. S. 118–144.

1988       Il servizio come istituzione sociale in Islandia e nei paesi nordici. Quaderni storici. Nuova serie 68(2):355–379.

1988       Uppeldi og samfélag á Íslandi á upplýsingaröld. Samantekt á rannsóknarniðurstöðum. Saga. Tímarit Sögufélags 26:7–41.

1988       Áhrif siðbreytingarinnar á alþýðufræðslu. Andvari. Nýr flokkur 30:142–154. – Birtist einnig í Lúther og íslenskt þjóðlíf. Ritstj. Gunnar Kristjánsson, Hreinn Hákonarson. Rv., Hið íslenska Lúthersfélag, 1989. S. 173–191.

1987       Við rætur kirkjulegs regluveldis á Íslandi. Athugun á skráningu sóknarmanna um miðbik 18. aldar. Saga. Tímarit Sögufélags 25:47–87.

1987       Barndommen i mentalitetshistorisk perspektiv. Mentalitetsforandringer. Ritstj. Chr. Kvium og B. Wåhlin. [Studier i historisk metode 19].  Aarhus, Akademisk forlag. S. 73–94.

1987       Bókmenning á upplýsingaröld. Upplýsing í stríði við alþýðumenningu. Gefið og þegið. Afmælisrit til heiðurs Brodda Jóhannessyni sjötugum. Rv., Iðunn. S. 247–289.

1987       Skrivefærdighed og sekularisering. Island imellem tradition og modernitet. Rapport til den 20. nordiske historikerkongres [Reykjavík, fjölrit]. 22 s.

1987       Setningarræða. Iðnbylting á Íslandi. Umsköpun atvinnulífs um 1880 til 1940 (Ritröð Sagnfræðistofnunar 25). Rv. 1987.  S. 7–8.

1987      Forskning i islandsk uddannelseshistorie. Nordisk visit  III. Skolen 1987. Årbok for norsk skolehistorie: 151–154.

1987       Franska byltingin í Evrópu. Andvari 107: 87–103.

1986       Bernskan í hugarfarssögulegu ljósi. Tímarit Máls og menningar 47(4):440–454. [Stytt þýðing á Barndommen i mentalitetshistorisk perspektiv (1987)].

1985      Nýjar stefnur og straumar í sagnfræði. Saga og skóli 2(2):13–22.  

1984       Skolens tilbud og krav i læse- og skriveoplæringen. De nordiske skriftspråkenes utvikling på 1800-tallet. (Nordisk språksekretariats rapporter 4). Oslo. S. 40–49.

1985       Skrivefærdighed i et skoleløst samfund (ca 1800–1880). Da menigmand i NOREN lærte at skrive. En sektionsrapport fra 19. nordiske historikerkongres 1984. Ritstj. Vagn Skovgaard-Petersen. Danmarks Lærerhøjskole. S. 49–65.

1984       Íslandssögukennsla  í grunnskóla: markmið og leiðir. Saga og skóli 1(1):18–20.

1983       Barnaeldi, ungbarnadauði og viðkoma á Íslandi 1750–1860. Athöfn og orð. Afmælisrit helgað Matthíasi Jónassyni áttræðum. Ritstj. Sigurjón Björnsson. Rv., Mál og menning. S. 137–168.

1982      Samstarf norrænna sagnfræðinga. Saga. Tímarit Sögufélags 20:286–291.

1982       Iðnbyltingin. Maður og stjórnmál. Erindi flutt á ráðstefnu Lífs og lands 12. júní 1982. Ábyrgðarmaður Hulda Ólafsdóttir.  Rv.  Fjölrit. 5 s.

1982       Franska byltingin í Evrópu 1789–1794. Andvari 107(1), 87–103.

1981       Island. Læsefærdighed og folkeuddannelse 1540–1800. Ur nordisk kulturhistorie. Läskunnighet och folkbildning före folkskoleväsendet. XVIII nordiska historikermötet. Jyväskylä. Ritstj. Mauno Jokipii og I. Nummela. (Studia historica jyväskyläensia 22,3).  S. 123–191.

1980      Fólksfjöldasaga og söguleg lýðfræði. Sagnir 1:15–29.

1978-79 Saga og félagsfræði. Sambúðarvandamál þeirra skoðuð í sögulegu ljósi.  Fyrri hluti; síðari hluti. Saga, Tímarit Sögufélags 16:197–221; 17:199–237.

1978       Um þemanám. Höður 2 (2):13–17.

1978      Um þemanám. Höður 2(2):13–17.

1978      Skóli og stéttaskipting. Sósíalísk gagnrýni. Höður 2(1):25–28.

1977       Historieundervisning og nationalistisk ideologi. Et eksempel fra den islandske folkeskoles første tid. Aktuelt ... för historieläraren 3&4.:35–36, 43.

1972       Formáli. Í Albert Mathiez: Franska byltingin. 1. b. Loftur Guttormsson þýddi. Rv., Mál og menning. S. 3–5.

1971      Bandaríkin og Kína (1) og (2). Réttur 55 (4):218–223; 56 (1):52–55.

  1. Parísarkommúnan 100 ára. Réttur 54 (1):11–16.

1970      Menntun kennara á skyldunámsstigi. Menntamál 43(3):218–223.

1968      Pax americana. Líftrygging fyrir bandarískan kapítalisma. Réttur 51(1 og 2):45–54 og 91–97.

1968      Heimsvaldastefnan – Hin gamla og hin nýja. Réttur 51(1):2–14.

1965      Firring í þjóðfélagi nútímans. Réttur 48(4):282–296.

1965       Verkalýðshreyfingin í Vestur-Evrópu andspænis nýkapítalisma. Tímarit Máls og menningar 27(4):323–347.

 

Ritdómar

Book reviews

 

2015      Anne Katrine Gjerløff og Anette Faye Jacobsen, Da skolen blev sat i system: 1850–1920. Dansk skolehistorie 3: Hverdag, vilkår og visioner gennem 500 år, ed. Charlotte Appel og Ning de Conninck-Smith, Aarhus, Aarhus Universitetsforlag, s. 81–83.

2005       Georg. G. Iggers: Sagnfræði á 20. öld. Frá vísindalegri hlutlægni til póstmódernískrar gagnrýni. Saga. Tímarit Sögufélags 43(2):239–243.

2003       Árni Daníel Júlíusson: Skólinn við ströndina. Barnaskólinn á Eyrarbakka 1852–2002. – Uppeldi og menntun. Tímarit Kennaraháskóla Íslands 13(1):139–143.

2003       Athugasemdir við ritdóm Jóns Ólafs Ísbergs. Saga. Tímarit Sögufélags 41(2):249–251.

2002       Margrét Guðmundsdóttir og Þorleifur Óskarsson: Menntaskólinn að Laugarvatni; forsaga, stofnun og saga til aldarloka. Saga. Tímarit Sögufélags 40(1):269–272.

2001       Ármann Halldórsson: Barnaskólar í Reykjavík fyrir 1930. Saga. Tímarit Sögufélags 40 (1):293–295.

1995       Jörn Rüsen: Lifandi saga. Framsetning og hlutverk sögulegrar þekkingar. Rv. 1994 – Saga. Tímarit Sögufélags 33:247–250.

1991       Símon Jón Jóhannsson, Bryndís Sverrisdóttir: Bernskan. Líf, leikir og störf íslenskra barna fyrr og nú. Rv.  1990 – Saga. Tímarit Sögufélags 29:278–282.

1990       Þórunn Valdimarsdóttir: Snorri á Húsafelli. Saga frá 18. öld. Rv. 1989. – Saga. Tímarit Sögufélags 28:244–254.

1990       Rab Houston: Literacy in Early Modern Europe. Culture and Education 1500–1800. London 1990. – Historisk tidskrift (s.) 2:296–297.

1988       Þorsteinn Vilhjálmsson: Heimsmynd á hverfanda hveli, 1–2. Rv. 1988. – Saga. Tímarit Sögufélags 26:210–216.

1986       Pétur Pétursson: Church and Social Change, A Study of the Secularization Process in Iceland 1830–1930. Vänersborg 1983. – Saga. Tímarit Sögufélags 24: 255–267.

1984       Ingólfur Á. Jóhannesson: Menntakerfi í mótun. Rv. 1983. – Ný menntamál 2 (1):57–60.

1984       Upplýsing og saga. Sýnisbók sagnaritunar Íslendinga á upplýsingaröld. Ingi Sigurðsson bjó til prentunar.  Rv. 1982. – Saga. Tímarit Sögufélags 22:346–353.

1976       Peter Worsley: Félagsfræði. Rv. 1976.  – Tímarit Máls og menningar 37(4):407–411.

1965       Will Durant: Rómaveldi. Fyrri og síðari hluti. Jónas Kristjánsson íslenskaði. Rv. 1963 og 1964. –Tímarit Máls og menningar 26(2):222–229.

1964       Bergsteinn Jónsson: Mannkynssaga 1648–1788. Rv., Mál og menning, 1962. – Tímarit Máls og menningar 25 (1):95–98.

1964       Þorsteinn Thorarensen: De Gaulle. Rv. Setberg, 1963. – Tímarit Máls og menningar 25(4): 408–413.

 

Skýrslur

Reports

 

1991       Skýrsla um útgáfu námsefnis í samfélagsfræði og samfélagsgreinum fyrir 1.–10. bekk grunnskóla. Rv., Námsgagnastofnun, 31. s. (ásamt Ágústu Oddsdóttur o.fl.).

1979       Þemanám. Kennslufræðilegt þróunarverkefni. Skýrsla til menntamálaráðuneytisins. 22 s. (ásamt fleiri höfundum).

1971       Álitsgerð um endurskoðun námsefnis og kennsku í samfélagsfræðum. Rv., Menntamálaráðuneytið fjölrit]. 66 s. (ásamt þremur öðrum höfundum).

1969       Greinargerð fyrir tveimur kennslubókum í félagsfræði. Skýrsla tekin saman fyrir skólarannsóknadeild menntamálaráðuneytisins. 45 s.

 

 

Ritstjórn og umsjón með útgáfu

Editorial work

2013      Sögukennsluskammdegið. Rimman um sögukennslu og samfélagsfræði 1983–1984. Heimildarit í íslenskri skólasögu. 3. b. Ritstj. Loftur Guttormsson. Rv., Háskólaútgáfan. 334 s.

2008      Almenningsfræðsla á Íslandi 1880–2007. Fyrra bindi. Skólahald í bæ og sveit 1880–1945.

2008      Almenningsfræðsla á Íslandi 1880–2007. Síðara bindi. Skóli fyrir alla 1946–2007.

 

  1. Uppeldi og menntun.Tímarit KHÍ. 12. og 13. árg..

2003       Alþýðumenning á Íslandi 1830–1930. Ritað mál, menntun og félagshreyfingar (Sagnfræðirannsóknir 18). Rv. Háskólaútgáfan/Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands. 350 s. (ásamt Inga Sigurðssyni).

2002       Íslenskir sagnfræðingar. Seinna bindi. Viðhorf og rannsóknir. Rv. Mál og menning. 476 s. (ásamt Páli Björnssyni, Sigrúnu Pálsdóttur, Sigurði Gylfa Magnússyni).

1999       Birt verk [Kennaraháskóla Íslands] 1992–1994. Rannsóknir við KHÍ. Reykjavík. Rannsóknarstofnun KHÍ. 92 s. (ásamt Berki Hansen og Ólafi Proppé.

1997       Gísli Ágúst Gunnlaugsson: Saga og samfélag. Þættir úr félagssögu 19. og 20. aldar. Rv., Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands og Sögufélag. 350 s. (ásamt Guðmundi Háldanarsyni og Ólöfu Garðarsdóttur).

1992       Guðmundur Finnbogason: Lýðmenntun. Hugleiðingar og tillögur. 2. útg. Rv. Rannsóknarstofnun KHÍ í samstarfi við Félagsvísindastofnun og Sagnfræðistofnun. 218 s.

1991       Baldvin Einarsson: Uppeldið varðar mestu. Úr Ármann á Alþingi. 2. útg. Rv. Rannsóknarstofnun KHÍ í samstarfi við Félagsvísindastofnun og Sagnfræðistofnun. 128 s.

1991      Námskrá fyrir almennt kennaranám. Rv., KHÍ, 43 s. (ásamt Sigurjóni Mýrdal o.fl.).

 

Óprentuð erindi/fyrirlestrar og handrit

Unpublished papers and manuscripts

 

2016      Kennslukonur í Reykjavík 1900–1940. Málþing á Menntavísindasviði HÍ. Málþing í málstofuröðinni Konur í þágu barna, skipulögð af Rannsóknarstofu í Bernsku og æskulýðsfræðum, Reykjavík, 15. júní (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2016      Sjálfsævisaga séra Þorsteins Péturssonar á Staðarbakka: Til varnar píetisma. Málþingið Ævir og ástir á átjándu öld á vegum Félags um átjándu aldar fræði og Góðvina Grunnavíkur-Jóns, Reykjavík, 6. febr.

2014       Public Health Measures for the Benefit of Infants and School Children: The Case of Reykjavík 1910–1930. Erindi flutt á ráðstefnunni ESSHC í Vín, 23. apríl, session: The Century of the Child Public Health Mesures for Infangs and School Children in Europe during Early 20th Century (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2012      Íslenskir barnakennarar 1930 og 1960: félagsleg og lýðfræðileg einkenni. Menntakvika, Menntavísindasvið HÍ, 4. okt.(ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2012      Changes in schooling arrangements and in the Demographic and Social Profile of School-teachers in Iceland 1930–1960.  Conference of the History of Education., session: Politisk aktiva lärare , Umeå 26.–28. Sept. (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2009      Ældre og nyere læse- og skrivekyndighedsforskning i Norden: forskellige perspektiver. Fjärde nordiska utbildningshistoriska konferensen, session 13: Läs- och skrivkunnighet i Norden i ett historisk perspektiv, Uppsala, 1.–2. okt.

2008       Poor, paupers and vagrants in the light of the Icelandic census of 1703 century. Paper at the 7th European Social Science History Conference (ESSHC) Lisboa 26 Feb−1 March (With Loftur Guttormsson)

2007      Islandske folkeskolelærere 1909–19940: en sociologisk analyse. Norræna söguþingið, Reykjavík, ágúst.

2006      Læsepraksis i hjem og skole: Islandske erfaringer 1860–1930. Pedagogikhistorisk forskning. Tredje nordfiska konferensen, session 10: Läsandets historia, 28.–29. september

2005       Af vísitasíubókum og máldaga Brynjólfs biskups. Fyrirlestur í boði Hugvísindastofnunar Háskóla Íslands o.fl. Ráðstefna um Brynjólf Sveinsson og 17. öldina í sögu Íslendinga. Þjóðarbókhlöðu, Reykjavík, 17. september.

2005       Íslenskir barnakennarar 1910–1940 í félagsfræðilegu ljósi. Opinber fyrirlestur á vegum Rannsóknarstofnunar KHÍ 4. maí. Endurfluttur í boði Kennaradeildar Háskólans á Akureyri, 6. maí.

2004       Biskup á yfirreið: Vísitastionsskýrslur og umburðarbréf  1755–1763. Erindi á málþingi Félags um átjándu aldar fræði um Finn Jónsson Skálholtsbiskup 1704–1789. Þjóðarbókhlöðu, Reykjavík, 6. nóvember. [Svavar Sigmundsson flutti í forföllum höfundar].

2004       Frá þjóðtrú til þjóðsagna: hugarfarsbreyting í langtíma. Erindi á málþingi um þjóðtrú Íslendinga 1650–1850. Félag um átjándu aldar fræði. Þjóðarbókhlöðu, Reykjavík, 9. apríl., förhållningssätt. 2:a nordiska konferencen, Lärarhögskolan.  Stokkhólmi, 26. september.

2003      Kvinder og mænd i den islandske folkeskole 1910–1945. Nordisk pdagogiskhistorisk konferens.                 Session 10: Genus i pedagogikhistorien, Stokkhólmi 26. sept.  .

2003       Þurfamenn í manntalinu 1703. Erindi flutt á málþingi í tilefni af því að 300 ár voru frá töku manntalsins 1703. Hagstofa Íslands 15 nóvember (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2003       Staðbundinn menningarmunur í Íslandslýsingum árnýaldar. Erindi á Landsbyggðarráðstefnu Félags þjóðfræðinga og Sagnfræðingafélags Íslands, Átthagar og umhverfi. Staðarvitund í sögu(m) og sögnum, haldinni í samstarfi við Háskólann á Akureyri, Héraðsskjalasafnið á Akureyri og Minjasafnið á Akureyri, 30. maí.  Akureyri, 29.–31. maí.

2002       Publishing and Reading in Nineteenth-century Iceland. Erindi á The Tenth Annual Conference of the Society for the History of Authorship, Reading and Publishing (SHARP) 10.–13. júlí. Málstofan „Publishing and Reading in Eastern Europe and Scandinavia“. London, 12. júlí.

2001       Bókvæðing, lestur og alþýðumenning á 19. öld. Opnunarfyrirlestur  26. maí í boði Sagnfræðingafélags Íslands á ráðstefnu félagsins, Bókmenning og daglegt líf við Breiðafjörð. Stykkishólmi, 25.–27. maí.

2001       Tro og overtro: nogle træk af islandsk forestillingsverden i tidlig moderne tid. Fyrirlestur 13. ágúst á málstofunni  „Det førsekulariserede verdensbillede i Norden 1500–1800“. 24. þing norrænna sagnfræðinga. Árósum, 9–13. ágúst.

2001     Jón Þorkelsson (Thorchillius): forgöngumaður eða sporgöngumaður píetískrar endurbótar á Íslandi?  Erindi á málþingi Félags um átjándu aldar fræði, Þjóðarbókhlöðu. Reykjavík, 24. febrúar

2000       Public intervention to diminish infant mortality from neonatal tetanus in the island of Vestmannaeyjar (Iceland) during the first half of the nineteenth century. Fyrirlestur á 19. heimsþingi sagnfræðinga. Osló 11. ágúst. Málstofa á vegum International Commission for Historical Demography: The Role of Purposive Behaviour in Mortality Reduction  (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

2000       Islands kultur i brudfladen mellem ortodoksi og folkelig religion. Erindi á ráðstefnunni Det førsekulariserede verdensbillede i Norden 1500–1800. Lundi, 1.–2. desember.

2000       Aspects of infant and child mortality research in Iceland. Óbirt handrit. 19 s. (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

1999       Ungbarnadauði eftir landsvæðum á 19. öld. Erindi flutt á Hugvísindaþingi HÍ. Reykjavík, 15. október (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur og Guðmundi Hálfdanarsyni).

1999       Regional differences in infant mortality in Iceland, 1840–1900. Erindi á 13. Nordiska Demografiska Symposiet. Umeå, 17. ágúst (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur sem flutti erindið)

1999       Iceland: A matter of survival. Erindi á seminari við félagsfræðideild Universidad Complutense. Madrid, 30. ágúst (ásamt Ólöfu Garðarsdóttur).

1999       Husstand og familie i 1800-tallets Island. Erindi á Nordisk historisk seminar. Middelfart, Fjóni, 25. september.

1998       Einkunnir upp á hvern dag. Erindi flutt á Dagskrá í tilefni af 100 ára afmæli  Miðbæjarskólans. Miðbæjarskólanum, 11. október.

1998       Að hvaða notum kemur söguleg lýðfræði við félagssögulegar rannsóknir? Erindi á vegum Sagnfræðingafélags Íslands. Þjóðarbókhlöðu, Reykjavík, 7. apríl.

1996       Kulturelle perspektiver på tidig modern kirkehistoria. Seminarerindi við sagnfræðistofnun Lundarháskóla. Lundi, 18. nóvember.

1996       Kampen om læsestoffet i islandsk opdragelseshistorie. Fyrirlestur á Nordisk forskersymposium. Gilleleje, Sjálandi, 11. maí.

1994       Umsögn um efni erinda á ráðstefnu Félags um átjándu aldar fræði, „Náttúruvísindi og heimsmynd Íslendinga 1700–1850“. Odda, Háskóla Íslands, 15. október.

1994       Family, household and fisheries in south-western Iceland. Handrit upprunalega ætlað til birtingar í skýrslu um verkefnið „Standbyggðir á Norðurlöndum“.

1992       Seasonal variations in infant mortality. Fyrirlestur á  Seventeenth annual meeting  of the Social Science History Association. Chicago, 7. nóvember.

1992       Hvers má sín upplýsing? Hegðunarmynstur og upplýst gagnrýni 1750–1850. Opinber fyrirlestur á vegum Rannsóknarstofnunar KHÍ, 12. maí.

1992       Barnet som konfirmand. Island i 1700- og 1800-tallet. Fyrirlestur á Temadag: Børns historie – barndommens historie. Danmarks Lærerhøjskole, Kaupmannahöfn, 23. mars.

1991      Skólaþróun í ljósi sögunnar. Fyrirlestur á fræðslufundi kennara á Akranesi , 7. janúar.

1991       Demografi og social struktur i Hvalsnes – et kystområde i 1700-tallets Island. Erindi flutt í málstofunni „Kystbygder i Norden 1650–1950“, 17. þing norrænna sagnfræðinga. Umeå, júní.

1991       Barndomen mellem natur og kultur: historiske perspektiver. Seminarerindi við háskólann í Lundi og Linköping, 3. og 4. desember.  

1990        Menningarhugtakið og félagslegur veruleiki.  Erindi á orðvanginum „Menning og rannsóknaraðferðir“. Skálholtsskóla, Skálholti, 3. febrúar.

1988       Rannsóknir á íslenskri uppeldissögu. Ráðstefna um sagnfræði á vegum Vísindafélags Íslendinga. Norræna húsinu, Reykjavík, 8. október.

1981       Sagnfræði og vísindaleg kennimið. Ófullgert handrit að grein. 39 s.

1978       Sambúðarvandamál sagnfræði og þjóðfélagsfræði. Erindi á ráðstefnu um íslenska þjóðfélagssögu 20. aldar. Árnagarði, Reykjavík, 30. apríl.

1977       Umsögn um ritið 30. mars. Innganga Íslands í Atlantshafsbandalagið og óeirðirnar á Austurvelli eftir Baldur Guðlaugsson og Pál Heiðar Jónsson (Rv. 1976). Framsöguerindi á félagsfundi Sagnfræðingafélags Íslands. Reykjavík, 18. janúar.

1971       Sögukennsla og sögubækur í íslenskum skólum. Erindi flutt á félagsfundi Sagnfræðingafélags Íslands. Reykjavík, 28. október.

1965      Staða kvenna í fortíð og nútíð. Þrjú erindi flutt í Ríkisútvarpinu.

1965       Vanþróun og iðnvæðing: sögulegur bakgrunnur. Fyrirlestur á ráðstefnu UNESCO-nefndarinnar á Íslandi  um þróunarhjálp.

 

Þýðingar

Translations

 

1972-73 Albert Mathiez: Franska byltingin. [Inngangur og skýringar eftir þýðanda]. Fyrra og síðara bindi Rv., Mál og menning,. 296 og  359 s.

1970       Wolfgang Edelstein: Sögulegar forsendur breyttra viðhorfa til skólakerfisins á Íslandi. Skóli–nám–samfélag. (Ritröð Iðunnar og KHÍ 10). Rv. 1988. S. 43–61.

1968       Peter Berger: Inngangur að félagsfræði. [Eftirmáli eftir LG]. Rv., Mál og menning. 216 s. (ásamt Herði Bergmann].

1966       André Gorz: Stjórnlist verkalýðshreyfingarinnar í nýkapítalískum þjóðfélögum. [Inngangur eftir þýðanda]. Réttur 49(4):284–293.

1966      [Höfundur ónefndur] Bandaríkjamenn í Víetnam. Tímarit Máls og menningar 27(2):105–127.