Category Archives: Juris Prudentia

Hundavéfréttir

Í íslenskri sagnahefð lifa draugasögur, huldusögur og „hundavéfréttir“ góðu lífi. Þær geta verið skemmtilegar ef vel eru fluttar. Þær eiga þó sameiginlegt að byggjast sjaldnast á traustum heimildum sem hægt er að sannreyna. Í Evrópuumræðunni hafa á síðustu dögum borist … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

ESB og náttúruauðlindir

Þegar rætt er um ESB og náttúruauðlindir þarf að greina á milli tveggja ólíkra atriða. Annars vegar er um að ræða forræði ríkisins yfir náttúruauðlindum sínum og skipan eignarréttar. Hins vegar eru heimildir ESB til að setja reglur um atvinnustarfsemi … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

ESB, löggjafarvald, framkvæmdarvald og dómsvald

Aðild að Evrópusambandinu felur í sér að aðildarríkin deila ríkisvaldi að vissu marki með sambandinu. Sumir kjósa að tala um framsal ríkisvalds, en þessi orðalagsmunur skiptir ekki höfuðmáli hér. ESB hefur aðeins þær valdheimildir sem aðildarríkin hafa veitt því í … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

ESB og launþegar

Þegar rætt er um hugsanlega aðild Íslands að Evrópusambandinu heyrast þau sjónarmið að hún geti verið til þess fallin að veikja stöðu launþega og samtaka þeirra. Þetta stenst þó ekki vel þegar litið er til þeirrar réttarverndar sem þróast hefur … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

Afmarkað yfirþjóðlegt vald ESB í þágu innri markaðarins

Fyrr í vikunni var haldinn stofnfundur hreyfingar áhugafólks um að Ísland hefji ekki aðildarviðræður að nýju um aðild að ESB og að íslenska þjóðin fái ekki tækifæri til kjósa um samning að viðræðum loknum. Aðstandendur nefna hreyfinguna „Áfram Ísland“!? Fjórar … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

ESB og hinar dreifðu byggðir Íslands

Pistill upphaflega birtur á DV/Eyjunni 1. júlí 2026 Umræðan um ESB beinist mikið að sjávarútvegi og landbúnaði, enda skipta þessar atvinnugreinar miklu máli fyrir efnahagslíf landsins og hinar dreifðu byggðir. Minna hefur þó farið fyrir umræðu um aðra þætti sem … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

Um erfðarétt að séreignarlífeyrissparnaði

Hinn 29. apríl sl. var kveðinn upp dómur  í Hæstarétti í máli sem varðar rétt bréferfingja til séreignarlífeyrissparnaðar. Dómurinn varpar ljósi meðferð lífeyrisréttinda og séreignarsparnaðar samkvæmt  íslenskum rétti. Hann er að nokkru reistur á því að lífeyrissparnaður sé af félagslegum … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

ESB er lýðræðislegt

Gagnrýnendur ESB ræða gjarnan um lýðræðishalla í starfsemi sambandsins, einkum vegna þess að framkvæmdastjórnin er ekki kosin beint af borgurunum og vegna þess að ákvarðanataka sé fjarlæg almenningi og kjósendum. Sambandið sé því ekki lýðræðislegt. Á móti segja aðrir að … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

Vernd mannréttinda á vettvangi ESB

Vernd mannréttinda er vaxandi þáttur í samstarfi ríkja á vettvangi ESB. Þótt sambandið hafi upphaflega verið stofnað um efnahagslegt samstarf með áherslu á innri markað, tollabandalag og frjálsa för vöru, þjónustu, fjármagns og fólks, hefur samstarfið þróast yfir á önnur … Continue reading

Posted in Juris Prudentia

Yfirþjóðlegt vald ESB

ESB hefur um áratugaskeið haft ákveðna sérstöðu sem vettvangur fyrir samstarf ríkja. Ástæðan er sú að sambandið er ekki hefðbundin alþjóðastofnun. Þetta sést best á því hvernig samstarfið er byggt upp. Á sumum sviðum deila ríkin raunverulegu valdi með sameiginlegum … Continue reading

Posted in Juris Prudentia