Dylgjur

Í grein á Vísi gerir Snorri Másson að umtalsefni nýlegt svar mitt á Vísindavefnum við spurningunni „Hefur EES-aðild Íslands einhver áhrif á íslenska tungu og mundi eitthvað breytast ef við færum í ESB?“. Ég er þakklátur Snorra fyrir að vekja athygli á þessu svari, en bendi jafnframt á annað svar mitt við skyldri spurningu, „Hver eru opinber tungumál ESB og hver er málstefna sambandsins í stuttu máli?“. Í grein sinni dylgjar Snorri um að svar mitt byggist á pólitískum skoðunum mínum en ekki fræðilegum forsendum og bendir Vísindavefnum á að gæta óhlutdrægni. Ég vísa dylgjum Snorra á bug, en þetta er svo sem ekki í fyrsta skipti sem hann hefur brugðið mér um óheiðarleika að ósekju og verður að eiga það við sjálfan sig.

Eina málefnalega athugasemdin sem mér sýnist Snorri hafa við svar mitt er að ég nefni ekki áhrif þess á íslenskuna að verulegur hluti fólks á vinnumarkaði er nú af erlendum uppruna – sem hann rekur væntanlega beint til EES-samningsins, þótt hann segi það ekki berum orðum. Mér er hins vegar ómögulegt að líta á þetta sem áhrif EES-aðildar á íslenska tungu. Með því væri í raun verið að gera því skóna að allan fólksflutning til landsins undanfarin 35 ár megi rekja til frjáls flæðis vinnuafls samkvæmt EES-samningnum – og allt erlent starfsfólk á íslenskum vinnumarkaði sé komið hingað vegna þessa frjálsa flæðis. En það er ekki svo. Í fyrsta lagi er meira en fjórðungur þeirra erlendu ríkisborgara sem hér búa frá löndum utan EES.

Í öðru lagi er fráleitt að ímynda sér að landið hefði verið nánast lokað fyrir innflutningi fólks undanfarin 35 ár ef EES-samningurinn hefði ekki komið til. Fólk hefur flutt hingað vegna þess að hér var vinnu að hafa – okkur vantaði fólk. Ef lokað hefði verið á innflutning fólks hefði ferðaþjónustan t.d. ekki getað blómstrað, enginn hagvöxtur hefði verið, og lífskjör hefðu rýrnað. Opnun á flæði vinnuafls til landsins var einfaldlega óhjákvæmileg þróun og hefði hlotið að verða þótt EES-samningurinn hefði ekki komið til. Að því leyti er þetta eins og áhrif internetsins og snjallsíma á íslensku sem eru auðvitað gífurleg og ekki síðri en áhrif fólksflutninga til landsins. Vegna þessa er ekki hægt að rekja einhver áhrif á íslensku beint til EES-aðildar.