Að koma til skaða

Í morgun var settur inn í „Málspjalli“ hlekkur á svohljóðandi fyrirsögn á vefmiðli: „Svarar engu um afleiðingar þess að flugmaðurinn komi til skaða.“ Innleggshöfundur sagði: „Hnaut um þessa fyrirsögn í morgunsárið og þó ég geti gert mér í hugarlund hvað er átt við finnst mér þetta ekki gott mál.“ Meðal athugasemda sem voru skrifaðar við þetta voru: „Þarna er enskt orðalag (come to harm) augljóslega þýtt beint yfir á íslensku. Að koma til skaða er mjög furðulegt orðalag á íslensku“; „Ömurleg vinnubrögð“; „Einhver sú versta lengi“; „Skelfilega hallærislegt!!!“; „Til skammar“; „Alveg ömurlegt að sjá þetta“; „Hrá þýðing úr ensku!“; „Það ætti að sekta fyrir birtingu á misþyrmdu eigin máli“; „Mjög vond fyrirsögn“; „Afleit fyrirsögn“; „ÆÆÆ“.

Eins og ég hef margsinnis bent á er orðbragð af þessu tagi engum til sóma og síst til þess fallið að efla íslenskuna, fyrir utan það að sumar athugasemdanna eru byggðar þeim á misskilningi. að sambandið koma til skaða sé komið úr ensku. Það er reyndar vel þekkt að mörgum hættir til að halda að allt sem kemur torkennilega fyrir sjónir í máli hljóti að vera komið úr ensku en þó var einnig bent á í umræðunni að þetta gæti eins og ekki síður verið komið úr dönsku, komme til skade. Í Mími 1997 benti Jóhannes Bjarni Sigtryggsson á að í ritdómi í Fjölni 1843 nefnir Konráð Gíslason sambandið „án þess að koma til skaða“ sem dönsk áhrif. Að koma til skaða er því hátt í tvö hundruð ára gamalt í málinu og ástæðulaust að rekja það til ensku.

Örfá dæmi má finna um sambandið koma til skaða á tímarit.is. Í Tímanum 1964 segir: „enginn kom til skaða, að því er upplýst var í dag.“ Í Frjálsri þjóð 1966 segir: „Hið Svissneska fyrirtæki hafði lofað að ekki skyldi koma til skaða á gróðri.“ Í Degi 1983 segir: „fresta mætti Blönduvirkjun um eitt ár án þess að það kæmi til skaða fyrir þjóðina.“ Áðurnefndri fyrirsögn hefur nú verið breytt og ég er ekki að mæla með þessu sambandi, en það er ljóst að það er komið úr dönsku en ekki ensku og á sér langa sögu í málinu. Dönsk áhrif á íslensku voru vitanlega áberandi áður fyrr en mjög hefur dregið úr þeim og jafnvel hefur verið talað um þörf á að „friða síðustu dönskusletturnar“. Mér finnst ástæðulaust að amast við því þótt þeim bregði fyrir.